Έρωτας ή νεύρωτας;

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΙΑΚΩΒΟΣ ΣΙΑΝΟΥΔΗΣ
Bsc Ψυχολογίας, Συνθετικός Ψυχοθεραπευτής-Συγγραφέας|

Τα πρώτα στοιχεία του έρωτα τα συναντούμε στην παιδική μας ηλικία. Η εξιδανίκευση του γονιού, η τρυφερότητα μα και η φροντίδα των αιχμηρών μας συναισθημάτων από τη φιγούρα της μητέρας, είναι αυτά που ολοκληρώνουν τη συνταγή μιας σχέσης της οποίας ο ερωτισμός βασίζεται στην εκτίμηση και την αποδοχή. Κατά την εφηβεία και τα ενήλικα χρόνια, ξεκινά η αναπαραγωγή όσων βιώσαμε καθώς αναζητούμε ένα σύντροφο να μοιραστούμε αυτό που ξέρουμε. Εάν η φροντίδα μας υπήρξε ημιτελής, τότε επιλέγουμε συντρόφους με σκοπό περισσότερο να αποδώσουμε τα τραύματα τις παιδικής μας ηλικίας, παρά να δημιουργήσουμε κάτι μεγαλύτερο από το άθροισμά μας.

5e3384b78c5e25a29076dc6b755bc5c2--google-search-soulmates

Το βλέπουμε γύρω μας συχνά. Εκεί που υπήρξε συναισθηματική αποστέρηση στην παιδική ηλικία, αναζητούμε έρωτες με έντονο πάθος οι οποίοι αφήνουν ένα αίσθημα βαθύ θυμού και προδοσίας στο τέλος. Αυτοί οι έρωτες απωτελούν ένα είδος συναισθηματικής αναπηρίας καθώς στο βάθος τους αναζητούν ανθρώπους με σκοπό να ανταλλάσσουν χτυπήματα στις πληγές τους. Σε αυτούς τους έρωτες κυριαρχούν ανάγκες που έμειναν αφρόντιστες στα πρώτα χρόνια της ζωής μας με κύρια την ανάγκη μας για κεντρικότητα. Κυριαρχεί η απαίτηση να προηγούμαι κι εσύ να ζεις και να αναπνέεις μόνο για μένα.

Οι έρωτες αυτοί έχουν πολύ ισχυρό το ναρκισσιστικό στοιχείο. Ο άλλος είναι εδώ για να με θρέφει συναισθηματικά έως ότου καταβροχθίσω (μαζί με εκείνον) και αυτά που χρειάζομαι. Αναζητώ ένα είδος συγχώνευσης μαζί του. Αυτό οδηγεί στον αφανισμό της σχέσης.

Εκεί δεν έχω κοιτάξει μέσα μου, δεν έχω επίγνωση των συναισθημάτων μου και αποδίδω την ευθύνη τους στον άλλο. Υπάρχει μεγάλη εξάρτηση. Νιώθω πως για τα λιγότερο κολακευτικά κομμάτια μου, όπως ο θυμός, η απογοήτευση και η ζήλια ευθύνεται εκείνος. Μόλις η περίοδος της εξιδανίκευσης περάσει, η ανάγκη μου για την εύρεση ενός ιδανικού γονιού στο πρόσωπό του δεν μπορεί πια να ξεγελάει την πραγματικότητα. Πλέον, σε γνωρίζω και οι υποθέσεις που έκανα για το πόσο θαρραλέος είσαι, πόσο ρομαντικός ή τρυφερός μπορεί να γίνεις (πόσο μπορείς να με σώσεις από τα τραύματά μου), συναντούν την πραγματικότητα του ποιος είσαι.

Σιγά-σιγά, οι απωθημένες πλευρές του άλλου αναδύονται και ζητούν να τακτοποιηθούν μέσα μου, να προστεθούν και να τον συμπληρώσουν χωρίς να καταστρέψουν αυτό που αισθάνομαι. Αν είμαι αρκετά ώριμος, μπορώ να θρηνήσω την απώλεια των ιδανικών χαρακτηριστικών σου χωρίς να κυριευτώ από θυμό ή από το αίσθημα πως με κορόϊδεψες καθώς δεν ήσουν αυτό που θεωρούσα. Αν είμαι αρκετά ώριμος, έχω πρόσβαση στο να χρησιμοποιήσω την αγάπη και την ολοκλήρωση για να ξαναχτίσω αυτό που νιώθω σε μια περισσότερο ρεαλιστική βάση. Αν όχι, τότε θεωρώ πώς για την αδυναμία μου να το κάνω υπεύθυνος είσαι εσύ. Για τον πόνο, το κενό ή την έλλειψη εκτίμησης που αισθάνομαι φταις εσύ. Σταδιακά, η τρυφερότητα σταματά και ξεκινώ να διοχετεύω τον σαδισμό μου στη σχέση. Από έρωτας, γίνεται νεύρωτας.

Οι ωριμότεροι έρωτες βασίζονται λιγότερο στις φαντασιώσεις μας και περισσότερο στην πραγματικότητα. Πάλι υπάρχει η ανάγκη για κεντρικότητα, όμως συμπληρώνεται από την συνειδητοποίηση ότι αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει πάντα και ότι θα υπάρχουν και άλλα πρόσωπα στη ζωή του άλλου που θα έρχονται πρώτα πότε-πότε. Δεν έχω ανάγκη να είμαι κυρίαρχος, ούτε ο μοναδικός που αγαπά. Εξάλλου, εάν διώξω από τον άλλο κάθε τι σημαντικό από μέσα του, απομένει μόνος και εχει να μου προσφέρει μονάχα τη μοναξιά του.

Όταν έχω κοιτάξει μέσα μου, και δεν έχω φοβηθεί να αντιμετωπίσω τα συναισθήματά μου, τότε οι επιλογές που κάνω είναι συμπληρωματικές. Συναντώ συντρόφους που έχουν στοιχεία που δεν έχω αναπτύξει όσο θα ήθελα σε συγκεκριμένους τομείς. Στοιχεία που μπορούμε να ανταλλάξουμε και να επωφεληθούμε μέχρις ότου να νιώθουμε ένα αίσθημα πληρότητας.

Η σπουδαιότητα αυτών των ερώτων βασίζεται στο στοιχείο της αλληλοσυμπλήρωσης που σημαίνει ότι κατανοώ πως δεν είμαι τέλειος, ούτε ιδανικός. Αναγνωρίζω τα τρωτά μου στοιχεία και δεν κρατώ εσένα υπεύθυνο για αυτά. Ίσα-ίσα, σου επιτρέπω να δώσεις αυτό που έχεις και αντίστοιχα δίνω αυτό που έχω κι εγώ. Νιώθω ευγνωμοσύνη που με βοηθάς να αναπτύξω τις πλευρές που δεν κατάφερα μόνος. Είμαστε συνεργάτες. Ισότιμοι. Δεν έχω την ανάγκη να σου επιβληθω ή να σε κατηγορήσω για όσα αισθάνομαι. Πάνω απ’όλα, όμως, δεν ειμαι γαντζωμένος επάνω σου. Υπάρχει αυτονομία, όχι εξάρτηση. Πουθενά αλλού, εκτός απ’την εξάρτηση, άλλωστε, οι άνθρωποι δεν είναι πιο κοντά από ποτέ, νιώθοντας συγχρόνως πιο μόνοι από ποτέ. Εδώ δεν νιώθουμε μόνοι γιατί έχουμε τόσο τον πλούτο του εαυτού μας όσο και του άλλου. Κυριαρχεί η εκτίμηση και ο σεβασμός. Υπάρχει αλληλοπεριχώρηση.

Όσο περισσότερα στοιχεία έχουμε αναπτύξει, τόσο πιο ολόκληροι αισθανόμαστε και αναζητούμε και αντίστοιχα ολόκληρους ανθρώπους. Η κορωνίδα των ερώτων βρίσκεται στους ομοιοματικούς έρωτες. Σε εκείνους που αφορούν δύο ολόκληρους ανθρώπους που δεν χρειάζεται να κοιτούν μονίμως ο ένας τον άλλο καθώς κοιτούν προς την ίδια κατεύθυνση. Είναι συνοδοιπόροι. Αναζητούν βαθύτερα νοήματα, πέρα και από την συμπλήρωση. Γίνονται δημιουργικότεροι μαζί. Αναδύουν κάτι μεγαλύτερο από άθροισμά τους.

Όσο περισσότερη αγάπη έλαβα στην παιδική μου ηλικία, τόσο πιο ώριμες είναι οι επιλογές μου. Τόσο αυτό που με έλκει με προχωρά αντί να με παγιδεύει σε μία ματαιωτική επανάληψη. Η θεραπεία μπορεί να προσφέρει τόσο το κοίταγμα μέσα μας όσο και το βάστηγμα του εαυτού έως ότου μπορέσουμε να φροντίσουμε τις πληγές μας. Μαθαίνω εμένα σημαίνει καταλαβαίνω τι σημαίνει αυτό που συναντώ στον άλλο. Αποκτώ αυτογνωσία. Όπου υπάρχει έλλειψη επίγνωσης, εξάλλου, αυτόματα αποβάλλουμε ό,τι δεν γνωρίζουμε για εμάς στον άλλο και εφόσον προβάλουμε όλο το θυμό και τη θλίψη μας επάνω του, νιώθουμε ότι εκείνος προκαλεί τον πόνο μέσα μας. Εκεί οι συγκρούσεις έχουν ένα αίσθημα αδικίας και την εμμονική ανάγκη να παραδεχτεί ο άλλος πόσο κακό μας έχει κάνει.

Όσο δεν γνωρίζω από τι είναι φτιαγμένη η ψυχή μου, τόσο ο έρωτας είναι ένας λαβύρινθος που μπορεί ο καθένας να χαθεί πολύ εύκολα μέσα του. Μόλις το μάθω, όμως, οι σχέσεις μπορούν να αποκτήσουν καλύτερη έκβαση. Ο ανώριμος έρωτας αφορά την φαντασία μας, ο ώριμος περιλαμβάνει την αλήθεια.

Facebook Twitter Google+ LinkedIn