Έρωτας & αγάπη

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΙΑΚΩΒΟΣ ΣΙΑΝΟΥΔΗΣ
Ψυχολόγος-Συνθετικός Ψυχοθεραπευτής, Συγγραφέας|

Ο έρωτας είναι παρών από την γέννησή μας. Κάθε μας συναίσθημα, κυριαρχεί πάνω στη συνείδησή μας με έναν τρόπο τόσο συνεχή και έντονο, που υπερβαίνει την όποια δυνατότητα έχουμε να αντιλαμβανόμαστε αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα. Και πώς θα μπορούσε να μην γίνεται, άλλωστε; Κάθε επαφή με την μάνα είναι γεμάτη από φροντίδα, ενώ κάθε απουσία της, γεμάτη με αγωνία. Τί δύναμη κι αυτή… Να μπορεί ένας νεοσύστατος οργανισμός, που καλά-καλά δεν μπορεί να επιβιώσει μόνος, να κατέχει την προσοχή ενός τόσο ιδανικού πλάσματος. Ιδανικού γιατί χωρίς καν να μιλήσουμε, εκείνη ξέρει πότε πονάμε, πότε πεινάμε, πότε κρυώνουμε ή πότε πλήττουμε… Παίρνει αγκαλιά τις ευάλωτες πλευρές μας, αυτές που «ψιθυρίζουν» ότι χρειαζόμαστε τους άλλους για να υπάρξουμε, και το κάνει χωρίς να τις θεωρεί ανυπόφορες.

279137482_1281813802224487_869099209193473661_n

Αντίθετα από εμάς, δηλαδή. Για το βρέφος δεν υπάρχει κάτι χειρότερο από την σχέση που έχει με αυτές τις πλευρές. Αυτές αποκηρύσσει/απαρνιέται με το που γεννιέται γιατί ακόμα δεν έχει πειστεί ότι οι άλλοι βλέπουν κάποια αξία σε εκείνες ώστε να το δεχθούν μαζί μ’εκείνες – μέχρι στιγμής, για το βρέφος, ανάγκες του είναι ένα βάρος που δεν μπορεί να σηκώσει μόνο του. Η αξία τους έρχεται μέσα από την μέριμνα που τους δείχνουν. Τον χρόνο που τους αφιερώνουν. Εκεί γεννιέται η αξία της ανθρώπινης υπόστασης, στην φροντίδα της ευαλωτότητας. Όλων αυτών των στοιχείων, δηλαδή, που μας κάνουν ανθρώπους.

Η φαντασία μας, λοιπόν, συμπληρώνει τα κενά της εξάρτησής μας με έναν τρόπο που μαρτυρά ότι είμαστε κι εμείς ιδανικοί – αυτός είναι ο πιο ανώδυνος τρόπος να την δεχτούμε. Άλλωστε, ένα βρέφος γελάει και το περιβάλλον του μεταμορφώνεται. Μαζί του και οι άλλοι… «ζεσταίνονται»… γελούν… παίρνουν κουράγιο και ξεχνούν την κούρασή τους. Τι πιο παντοδύναμο και πιο ερωτικό από αυτό; Στην ουσία, βέβαια, αυτό που κάνει τα πάντα ιδανικά, είναι η «συμφωνία» που έχεις κάνει να αρνηθείς οτιδήποτε αφορά την ανθρώπινη εμπειρία. Την προσπάθεια, τον μόχθο, το θυμό και την απογοήτευση. Για αυτό και μετά τους πρώτους μήνες, που το βρέφος αντέχει να αναγνωρίσει ότι δεν αποτελεί μόνο πηγή χαράς, αλλά και κούρασης ή δυσφορίας πότε-πότε, ο έρωτας καταρρέει… Αν αυτή η κατάρρευση έρθει σταδιακά, και χωρίς να έχει καταρρεύσει πρώτα το περιβάλλον του, το βρέφος μαθαίνει ν’ αγαπά τις εξαρτημένες πλευρές του γιατί τους φέρθηκαν με τρυφερότητα, και ξεκινά να δείχνει την ευγνωμοσύνη του.

Τους χαμογελά πιο συχνά… τυλίγει την παλάμη του γύρω από το δάχτυλό τους… προσπαθεί κι εκείνο να τους ταΐσει κι ας μην έχει ακόμα καλό συντονισμό… Το ξέρει, όμως, πλέον. Αυτή είναι η διαφορά. Ξέρει ότι οι άλλοι δεν ικανοποιούνται μαγικά, απλώς και μόνο επειδή το επιθυμείς ή επειδή είσαι εσύ. Σε αντίθεση με τον έρωτα, η αγάπη χρειάζεται προσπάθεια. Αυτό μαθαίνει εκείνο το διάστημα κι αυτό το μάθημα θα το βοηθήσει να αγαπά μ’ έναν τρόπο σεβαστικό που εκτιμά τον χρόνο που του αφιερώνουν οι άλλοι.

Πρωτίστως, λοιπόν, η αγάπη προϋποθέτει να αναγνωρίσω ότι δεν αποτελώ τα πάντα (όπως ένιωθα τότε στην κούνια), ούτε έχω όλα τα καλά, αλλά είμαι άνθρωπος με πλευρές που χρειάζεται να φροντιστούν. Προϋποθέτει να μην φοβάμαι να εξαρτήσω τις πλευρές από εσένα και να μην προσεγγίζω αυτή μου την ανάγκη με φόβο. Αν το κάνω, από σύμμαχος, θα καταλήξεις εχθρός μου και θ’ ανταγωνιζόμαστε ποιος χρειάζεται τον άλλον περισσότερο. Αν φοβάμαι την εξάρτηση, θα θέλω τα πράγματα να γίνονται με ένα μαγικό τρόπο που δεν χρειάζεται προσπάθεια. Θα το θέλω γιατί φοβάμαι να φροντίσω τις προϋποθέσεις της σχέσης μας, φοβάμαι να φροντίσω εσένα, μην και μου γίνεις πολύ σημαντικός και με ορίσεις ή πονέσω αφόρητα όταν σε χάσω… Μα εκεί που υπάρχει φόβος, δεν υπάρχει σχέση. Η αγάπη είναι προνόμιο των θαρραλέων
Αυτή είναι και η μόνη διαφορά της με τον έρωτα. Ο έρωτας σου δίνει αυτόματα θάρρος, ενώ η αγάπη ζητάει ν’ αναλάβεις την ευθύνη της για το αποκτήσεις. Χρειάζεται να προσπαθώ για να συναντώ την φροντιστική σου όψη, αντί να αρκεί απλώς το ότι υπάρχω. Δεν αποτελώ αυτόματα πηγή έμπνευσης, έμπνευση αποτελεί η μέριμνα που δείχνω στο να σε αγαπάω. Το ίδιο χρειάζεται και για να συναντώ κι εγώ τις καλές μου ποιότητες. Είναι η δική μου προσπάθεια που τις φέρνει μπροστά, η διαδικασία της αγάπης.

Μπορεί αυτό να έχει κόπο, αφού χρειάζεται να αφιερώσω χρόνο να σε μάθω έξω από αυτά που έχω υποθέσει για σένα, αλλά, αν το κάνω, θα γνωρίζω συνεχώς και κάποιο νέο σου κομμάτι. Θα εμπλουτίζω το ποιος είσαι, και την ικανότητά μου να σχετίζομαι με κάτι που δεν είχα σχετιστεί ξανά στο παρελθόν. Αυτό είναι το θαύμα της αγάπης. Πολλαπλασιάζει… μεγαλώνει… αναπτύσσει αυτό που αγαπάς και μαζί μ’ αυτό και την ικανότητά σου να το κάνεις, ν’ αγαπάς περισσότερο.
Το ν’ αγαπάς θέλει ταλέντο, μα το ταλέντο δεν είναι απαραίτητα κάτι με το οποίο γεννιέσαι… Πιο πολύ, είναι η ικανότητα να αφοσιώνεσαι με δημιουργική περιέργεια σε κάτι που σε συγκινεί. Κι αν με συγκινείς εσύ γιατί να μην αναλάβω την προϋπόθεσή του να το κάνω συνειδητά; Το ν’ αγαπάς, είναι συνειδητή απόφαση. Κι όπως κάθε συνειδητή απόφαση, έχει την ευθύνη της. Την ευθύνη να σου φέρομαι ως αυτό που ακριβώς έχω επιλέξει να είσαι. Σημαντικός για εμένα.

Facebook Twitter Google+ LinkedIn