Η αποδοχή της διαφορετικότητας σε ένα σύγχρονο σχολικό περιβάλλον

ΓΡΑΦΕΙ Η ΞΕΝΙΑ ΠΟΠΗ
Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας|

 

Στην προσπάθεια μας να προσεγγίσουμε τον όρο διαφορετικότητα ,θα λέγαμε ότι είναι οτιδήποτε ξεφεύγει από τα πλαίσια του συμβατού και ξεχωρίζει ως προς κάποιο χαρακτηριστικό. Αναμφισβήτητα στη σχολική κοινότητα είναι ευδιάκριτη η διαφορετικότητα, κάποιες φορές είναι αποδεκτή ,άλλες πάλι απορρίπτεται.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που έχει να διαχειριστεί το σύγχρονο σχολείο είναι η ανομοιογένεια των μαθητών. Τα είδη των μαθητών σε ένα σχολικό περιβάλλον ποικίλουν:

-παιδιά με ειδικές ανάγκες και ειδικές ικανότητες

-παιδιά με μη συμβατή εξωτερική εμφάνιση

-παιδιά με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό

-παιδιά εργαζόμενα η περιθωριοποιημένα

-παιδιά απομακρυσμένων νομαδικών πληθυσμών

-παιδιά από γλωσσικές εθνικές η πολιτισμικές μειονότητες

-παιδιά με διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις

-παιδιά από μη προνομιούχες ομάδες

Αυτό σημαίνει ότι ο κάθε μαθητής προσεγγίζει τα πράγματα διαφορετικά και μαθαίνει με διαφορετικό τρόπο, γεγονός που αυξάνει το βαθμό δυσκολίας μέσα στην τάξη. Ωστόσο, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα όταν το σχολικό περιβάλλον διακρίνεται σε μεγάλο βαθμό για την ακαμψία των μεθόδων μάθησης και η ετερότητα αποτελεί πλέον ένα είδος ανισότητας. Παράλληλα, προβλήματα δημιουργούνται και από τους ίδιους τους μαθητές ως προς την αποδοχή. Πολλά παιδιά έχουν μια αίσθηση ανωτερότητας που τους συνοδεύει από το σπίτι, άλλα πάλι έχουν μεγαλώσει με λανθασμένα πρότυπα και προκαταλήψεις ,ενώ υπάρχουν και στερεότυπες αντιλήψεις που αναπαραγάγονται από γενιά σε γενιά. Η καχυποψία και ο φόβος προς το διαφορετικό είναι αισθητά.

1

Η κοινωνία, η οικογένεια και οι εκπαιδευτικοί πρέπει να δράσουν ώστε να βελτιωθεί και να μη διαιωνίζεται άλλο η υπάρχουσα κατάσταση. Συγκεκριμένα, θα λέγαμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εφαρμοστούν διαφορετικές και πρωτοπόρες διδακτικές για τη δημιουργία κλίματος αποδοχής. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού οφείλει να είναι καθοδηγητικός, παιδαγωγικός και όχι μόνο διδακτικός. Να διακρίνεται από ευελιξία και νέες υποστηρικτικές μεθόδους. Στόχος είναι η αποδοχή, ο σεβασμός και η κατανόηση του διαφορετικού Είναι θεμιτή επίσης, η εφαρμογή ομαδοσυνεργατικών μεθόδων διδασκαλίας ή και η εξατομικευμένη παρέμβαση, με γνώμονα τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του κάθε μαθητή. Υπάρχουν μαθήματα που αν αξιοποιηθούν κατάλληλα βοηθούν στην προσαρμογή των μαθητών με ιδιαιτερότητες: οι επιστήμες αγωγής, η μουσική, τα εικαστικά, η γυμναστική καθώς επίσης οι πολιτιστικές εκδηλώσεις και  δραστηριότητες είναι μερικά από αυτά. Το σχολείο είναι ένας φορέας διαπαιδαγώγησης, οι εκπαιδευτικοί ενθαρρύνουν την ομαλή συνύπαρξη διαφορετικών ομάδων προάγοντας κλίμα ομόνοιας και συνεργασίας. Διαχειρίζονται την ετερότητα με τρόπο που να αναδεικνύεται η ικανότητα του μαθητή και να νιώθει ο ίδιος αποδεκτός και ικανός να ανταπεξέλθει στις προσδοκίες του συνόλου. Οι κυρώσεις βέβαια σε ανάρμοστες και μη συμμορφώσιμες συμπεριφορές επιβάλλονται. Σκοπός είναι οι παιδαγωγικές πρακτικές να επικεντρώνονται σε μια δίκαιη οργάνωση θεσμών με κύριο χαρακτηριστικό τη μοναδικότητα του καθενός μας.

Κατεξοχήν, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Ψυχολογική υποστήριξη είναι θεμιτό να παρέχεται σε όλους ανεξαιρέτως τους μαθητές, είτε ανήκουν σε σύνολο ανομοιογένειας είτε όχι. Κατάλληλα καταρτισμένοι ψυχολόγοι ερευνούν το περιγεννητικό και αναπτυξιακό ιστορικού του παιδιού και εφήβου, την οικογενειακή κατάσταση και τη λειτουργικότητα του στη σχολική κοινότητα ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζουν τους μαθητές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κοινωνίας που ζουν, επίσης, παρέχουν τρόπους στη διαχείριση καταστάσεων και έκφρασης συναισθημάτων. Εξασφαλίζουν, σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς, διευθυντές, γονείς, επαγγελματίες υγείας, ότι κάθε παιδί μαθαίνει σε ασφαλές, υγιές και υποστηρικτικό περιβάλλον.Έτσι κατανοούμε πόσο καταλυτικός είναι ο ρόλος των ψυχολόγων σε ένα σχολικό περιβάλλον όπου περιλαμβάνει την πρόληψη ,αξιολόγηση και συμβουλευτική αποσκοπώντας στην προσωπική και κοινωνική ευεξία όλων των μαθητών.

Καταληκτικά, θα λέγαμε ότι η ανομοιογένεια είναι αυτή που κάνει κάθε άνθρωπο μοναδικό, που μας ξεχωρίζει από το σύνολο. Είναι αυτό που πολύ εύστοχα έχει λεχθεί δια στόματος Φρόιντ πως ΄΄ο άνθρωπος δε θα πρέπει να παλεύει να εξαφανίσει τα σύνδρομά του, αλλά να συντονιστεί με αυτά, γιατί είναι αυτά που κατευθύνουν την επαφή του με τον κόσμο΄΄. Επομένως η ετερότητα δε χρειάζεται να δημιουργεί ένα μη φιλικό περιβάλλον, αλλά ένα περιβάλλον ανάπτυξης, μάθησης, αρμονικής συμβίωσης και ψυχολογικής υγείας.

 

Facebook Twitter Google+ LinkedIn