Η ζήλεια στη σχέση: χρήσιμη ή καταστροφική;

ΓΡΑΦΕΙ Η ΒΑΓΙΑ ΖΙΩΓΑ
Ψυχολόγος|

Η ζήλεια αποτελεί ένα γνωστό σε όλους μας συναίσθημα, όλοι το έχουμε βιώσει σε μικρό ή μεργαλύτερο βαθμό ή το έχουμε αντιμετωπίσει σαν συμπεριφορά από κάποιον άλλον. Η ζήλεια μπορεί να εκδηλωθεί σε όλες τις σχέσεις της ζωής μας (φιλικές, οικογενειακές, συναδελφικές) με αποκορύφωμα τις ερωτικές. Σε αυτές βρίσκει την πιο συχνή της έκφραση αλλά και την πιο αποδεκτή κοινωνικά. Θεωρείται πολύ πιο φυσιολογικό και αθώο να ζηλεύω τον/την σύντροφό μου παρά τη φίλη μου, την αδερφή μου ή το συνάδελφό μου. Γι’ αυτό παραδεχόμαστε πιο εύκολα και συζητάμε περισσότερο για την ερωτική μας ζήλεια. Ωστόσο ένα άτομο που ζηλεύει υπερβολικά το σύντροφό του, είναι πιθανό να αισθάνεται ζήλεια και στις υπόλοιπες σχέσεις του.

27848929_671890863200108_1179148007_n

Πως αναπτύσσεται…

Το να πιστεύουμε ότι ο άλλος μας προκαλεί με τις πράξεις του να ζηλέψουμε είναι η εύκολη λύση. Δεν είναι όμως έτσι… το αίσθημα της ζήλειας – όπως και όλα μας τα συναισθήματα –  προέρχεται από εμάς τους ίδιους! Οι άνθρωποι που ζηλεύουν υπερβολικά, αισθάνονται έντονη ανασφάλεια και ανεπάρκεια, δεν πιστεύουν ότι ο εαυτός τους είναι ικανός να κρατήσει μία σχέση ακέραια και φοβούνται συνεχώς ότι θα έρθει κάποιος τρίτος άνθρωπος να δώσει στο σύνροφό τους αυτό που δεν μπορούν οι ίδιοι να προσφέρουν. Η ανασφάλεια αυτή μπορεί να αφορά παράγοντες όπως η εξωτερική εμφάνιση, η οικονομική ευχέρια, η ηλικία, η μόρφωση, η ευφυΐα και πολλά πολλά άλλα… Συνήθως αποτελεί χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του ατόμου που έχει τις ρίζες του στην παιδική ηλικία. Η πρώτη σχέση στην οποία εμπλέκεται κανείς και νιώθει τα πρώτα αισθήματα ασφάλειας, εμπιστοσύνης, επάρκειας και αγάπης, είναι η γονεϊκή. Αν σε αυτή τη σχέση δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς το αίσθημα της ασφάλειας και της αγάπης άνευ όρων, αυτό περνά στην ενήλικη ζωή με τη μορφή της ανασφάλειας η οποία εκφράζεται με πικοίλους τρόπους, ένας από τους οποίους είναι και η ζήλεια.

Φταίω μόνο εγώ;

Υπάρχουν σαφώς και οι περιπτώσεις που ο σύντροφός μας έχει έντονα προκλητική συμπεριφορά και ίσως και να επιδιώκει να τον ζηλέψουμε. Εκεί χρειάζεται να αναρωτηθούμε αν πρόκειται για μία σχέση που μας ικανοποιεί και έχει την ποιότητα που θα θέλαμε. Είναι πολύ σημαντικό να εξετάσουμε τα επίπεδα ειλικρίνειας που έχουμε αναπτύξει με τον σύντροφό μας καθώς και αν βιώνουμε μία σχέση που περισσότερο μας ταλαιπωρεί παρά μας χαροποιεί. Είναι πολύ πιθανό πίσω από αυτή τη συμπεριφορά του συντρόφου μας να κρύβεται το δικό του αίσθημα ανασφάλειας.

Πως το ξεπερνάμε…

Σε μία σχέση η ειλικρίνεια και η εμπιστοσύνη είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες τόσο για τη διατήρηση όσο και για την ποιότητά της. Έτσι όταν μας καταλαμβάνουν συναισθήματα ζήλειας χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να το αποδεχτούμε, να μην κατηγορούμε τον εαυτό μας που νιώθει έτσι (αλλά ούτε και το σύντροφό μας) και να μην προσπαθούμε να το καταπνίξουμε. Αυτό δε σημαίνει ότι είναι εποικοδομητικό να προβούμε σε σκηνές ζήλειας ή ελεγκτικές συμπεριφορές. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να συζητήσουμε με τον σύντροφό μας πως νιώθουμε και να του ζητήσουμε να μας βοηθήσει να το ξεπεράσουμε μαζί. Να του πούμε ποιες συμπεριφορές του μας κάνουν να αισθανόμαστε άβολα και να βρούμε μαζί μία λύση. Μία σχέση δε θεωρείται πετυχημένη όταν δεν έχει κανένα πρόβλημα αλλά όταν τα μέλη λύνουν από κοινού τα προβλήματά τους με αμοιβαία κατανόηση.

Η ζήλεια δεν είναι ένδειξη αγάπης

Πολλές φορές χρειάζεται να δείχνουμε εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, ακόμα κι αν δεν είμαστε απόλυτα βέβαιοι για εκείνους. Αυτή η εμπιστοσύνη αποπνέει μία αυτοπεποίθηση που κάνει τους άλλους (και τον σύντροφό μας) να μας δείχνουν μεγαλύτερη εκτίμηση αλλά και να νιώθουν ασφάλεια δίπλα μας. Αισθανόμαστε περισσότερο ασφαλείς κοντά σε ασφαλείς ανθρώπους. Και κάπως έτσι η σχέση δυναμώνει…

Facebook Twitter Google+ LinkedIn