Η κρίση της μέσης ηλικίας

ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΝΝΑ ΝΤΙΖΟΥ
Σύμβουλος ψυχ. υγείας-μουσικοθεραπεύτρια|

Ο φόβος των γηρατειών και ενδόμυχα ο προαιώνιος φόβος του θανάτου είναι αυτός που κρύβεται πίσω από τη «κρίση της μέσης ηλικίας». Ο Έλιοτ Ζακ Καναδός ψυχαναλυτής χρησιμοποίησε τον  όρο «κρίση μέσης ηλικίας» το 1965 περιγράφοντας τις υπαρξιακές ανησυχίες που βγαίνουν στην επιφάνεια, με αφορμή γεγονότα που συνδέονται με τη συνειδητοποίηση, της σταδιακής εξασθένησης των σωματικών δυνάμεων και όχι μόνο, αυτό από μόνο του είναι μια  πρόκληση που αντιμετωπίζουν ορισμένοι άνθρωποι ανάμεσα στην ηλικία των 40 έως την ηλικία των 60 ετών.

midlife-crisis-painting-Steve-Johnson

Ένα  πρόβλημα υγείας ή μία αποχώρηση ενός μέλους από την οικογένεια π.χ. όταν λόγω σπουδών το παιδί μετακομίζει, μπορούν να πυροδοτήσουν μια ξαφνική κρίση.

Άλλα γεγονότα που μπορεί να ξυπνήσουν  ανησυχίες είναι η μετάβαση σε επόμενη δεκαετία της ζωής ή ο θάνατος ενός γονέα ή ενός καλού φίλου, όλο αυτό το «σκηνικό» συνοδεύεται συχνά από έντονο στρες, σύγχυση, δυσφορία ή και κατάθλιψη. Το πώς κάθε άνθρωπος αντιμετωπίζει  και βιώνει τη μέση ηλικία σχετίζεται με διάφορους εξωτερικούς παράγοντες αλλά και με τη στάση που έχει προς τη ζωή.

Το άτομο της μέσης ηλικίας θα μπορούσαμε να το παραλληλίσουμε με αυτό της εφηβείας. Όπως τότε έτσι και τώρα καλείται να αντιμετωπίσει  μεταβολές σε πολλά επίπεδα, ψυχοσωματικό, κοινωνικό –οικογενειακό ,επαγγελματικό.

Η έννοια του χρόνου παίζει μεγάλο ρόλο τη περίοδο αυτή, είναι βασανιστικός γιατί μετράει πλέον αντίστροφα και φαντάζει σαν απειλή. Η διαπίστωση, ότι δεν υπάρχει πια αρκετός χρόνος για να επιτευχθούν κάποιοι από τους ανεκπλήρωτους στόχους, προκαλεί απογοήτευση και άγχος. Στις περιπτώσεις που οι στόχοι έχουν επιτευχθεί μετά από πολλούς κόπους ,αγώνες και θυσίες, ο απολογισμός μπορεί να έχει πικρή γεύση, και στο ερώτημα αν «Άξιζε τον κόπο;» να ανεβαίνει ένας κόμπος στο λαιμό, αν όχι ένας λυγμός….

Οι πιο εμφανείς αλλαγές που σχετίζονται με τον χρόνο είναι οι σωματικές, οι πρώτες ρυτίδες, τα γκρίζα μαλλιά η όραση και η ακοή που μειώνονται μετά την ηλικία των 50 ετών, ενώ ο χρόνος αντίδρασης και οι κινητικές δεξιότητες επιβραδύνονται. 

Για τις γυναίκες η εμμηνόπαυση είναι η πιο καθοριστική αλλαγή και αυτό γιατί στο συναισθηματικό κομμάτι ορισμένες νιώθουν κατάθλιψη και ότι είναι  λιγότερο θηλυκές σε σχέση με το παρελθόν. Για κάποιες που επέλεξαν να μην κάνουν παιδιά, μπορεί να δημιουργηθεί μια αίσθηση απώλειας ή μεταμέλειας. Επίσης  πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι νιώθουν περισσότερη ελευθερία και δηλώνουν   ανακουφισμένες.  Κάτι ανάλογο συμβαίνει  και στους άνδρες, αλλαγές που σχετίζονται κυρίως με τη σεξουαλικότητα και τη σεξουαλική επιθυμία ,με αποτέλεσμα τη μείωση της αυτοπεποίθησης και τη κατάθλιψη. Στο σημείο αυτό καλό είναι να πούμε ότι ιδιαίτερο ρόλο στο πώς αντιλαμβάνονται τις σωματικές αλλαγές και την είσοδο στη γήρανση παίζει το πολιτισμικό πλαίσιο της κάθε κοινωνίας κυρίως για τις γυναίκες.

Ένα άλλο σημείο που οι  μεσήλικες καλούνται να επαναπροσδιορίσουν είναι  οι  σχέσεις τους με τα ενήλικα πια παιδιά τους, να αποδεχθούν την ανεξάρτητη ζωή τους και να μάθουν να διατηρούν με αυτά σχέσεις που στηρίζονται περισσότερο στο σεβασμό και την αποδοχή των επιλογών τους  και λιγότερο στην εξάρτηση.

Η ενηλικίωση των παιδιών και η αποχώρησή τους από το πατρικό σπίτι δημιουργεί εντάσεις ιδιαίτερα στην περίπτωση που τα παιδιά είχαν «χρησιμοποιηθεί»  για να διατηρηθεί συζυγική σχέση, οπότε η απομάκρυνση των παιδιών τώρα επιδεινώνει τη κατάσταση.

Κλείνοντας θα τονίσουμε ότι η είσοδος στη μέση ηλικία συνοδεύεται από ποικίλες αλλαγές και ανατροπές, καλό θα ήταν να τις δούμε σαν πρόκληση και σαν μια δεύτερη ευκαιρία να μπούμε σε έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης ,το «ψάξιμο» του εαυτού μας μπορεί να μας οδηγήσει σε πράγματα που δεν είχαμε τολμήσει να κάνουμε ως έφηβοι και που τώρα λόγο ηλικίας και ωριμότητας μπορούν να πραγματοποιηθούν.

Facebook Twitter Google+ LinkedIn