Σ’ αγαπώ γιατί με εκτιμώ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΙΑΚΩΒΟΣ ΣΙΑΝΟΥΔΗΣ
Bsc Ψυχολογίας, Ψυχοθεραπευτής-Συγγραφέας|

Το πρώτο πράγμα με το οποίο ερχόμαστε σε επαφή σ’αυτόν τον κόσμο είναι η αγκαλιά. Η αγκαλιά είναι το πρώτο ρούχο που φοράει κανείς, κι εκείνο το δεύτερο δέρμα που έρχεται σε επαφή με το δικό του τον καθορίζει με έναν μοναδικό και βαθύ τρόπο. Μέσα σ’ αυτόν τον τόπο, λαμβάνει χώρα η σπουδαιότερη σχέση της ζωής μας που αργότερα γίνεται το καλούπι μας. Η σχέση με τη φιγούρα της μάνας.

Και πάνω σε αυτή την σχέση με εκείνη, το βρέφος μαθαίνει τι είναι η αγάπη. Από το πώς θα το πιάσει και θα το σηκώσει στην αγκαλιά της, από το πώς θα του απευθυνθεί. Από το αν θα ανταποκριθεί στις ανάγκες του και τον τρόπο με τον οποίο θα το κάνει. Θα το κάνει με προθυμία ώστε να αισθανθεί σημαντικό; Θα το κάνει με μισή καρδιά και, ως εκ τούτου, θα νιώσει ότι αποτελεί βάρος για εκείνη;

photo-1505150099521-fde7970bcc3a

Αυτή η πρώτη εμπειρία θα γίνει η πυξίδα και για τις επομενες και, αν έχω αισθανθεί όπως το βρέφος στη δεύτερη περίπτωση, τότε και ως ενήλικας θα παραμένω βρέφος. Θα αισθάνομαι ανήμπορος στις μετέπειτα σχέσεις μου με τους άλλους. Ότι δεν είναι επιθυμητή η παρουσία μου, ότι τους φέρνει σε δύσκολη θέση, ότι πρέπει να παρακαλέσω για να μου δώσουν αυτό που θέλω και, ακόμα κι όταν το κάνουν, το κάνουν για με ξεφορτωθούν.

Κι ο τρόπος μου να το εξηγήσω αυτό σε όρους που δεν θα με φέρνουν αντιμέτωπο με το τραύμα μου, είναι να νιώθω θύμα σε κάθε μου σχέση. Να νιώθω ότι με εκμεταλλεύονται – μέχρι και ότι με σιχαίνονται – και με τον μεγάλο θυμό μου πότε να βασανίζω εγώ αυτούς και πότε αυτοί εμένα, μα σε κάθε περίπτωση να τιμωρούμαι.

Σαν βρέφος, αρχικά θα ενθουσιάζομαι με κάθε νέο άνθρωπο που έρχεται στη ζωή μου αφού θα τον βλέπω για σωτήρα. Θα τον βλέπω για τα πόδια μου, που θα με κουβαλήσουν μακριά από την καθήλωσή μου. Θα τον βλέπω για τα χέρια μου, που θα χωρούν να κλείσουν μέσα τους τις επιθυμίες μου, και θα τον ερωτεύομαι το ίδιο βαθιά όσο και η ανάγκη μου. Μα και εκεί ο ρόλος μου θα με οδηγεί να αισθάνομαι και πάλι θύμα. Θα τον κατηγορώ ότι με αδειάζει συναισθηματικά, ότι εγώ του τα δίνω όλα, μα ας αναρωτηθώ τί είχα εξαρχής για να δώσω;

Δεν μπορεί να είναι τυχαίο, εξάλλου, που ο έρωτας απεικονίζεται ως μωρό. Δείχνει το ακατέργαστο, το αγίνωτο συναίσθημα, αλλά πιο πολύ το εξαρτητικό στοιχείο του που έχει ανάγκη τον άλλον για να επιβιώνει. Ακριβώς όπως ένα βρέφος χρειάζεται τη μητέρα του. Και όσο λιγότερο φροντισμένο το βρέφος, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη του για παραπάνω από μία μητέρες.

Μα, ακόμα κι εκεί θα αισθάνομαι αφρόντιστος και θα τιμωρούμαι. Και όσο θα τιμωρούμαι, τόσο πιο ένοχος θα νιώθω και όλη η ζωή είναι ένας αγώνας να αυξήσω την ποινή μου, μέχρι που το να ζω φυλακισμένος να είναι τόσο οικείο, που η ελευθερία δεν θα είναι πια απειλητική, αλλά αδιάφορη.

Ομως, σκοπός της ζωής δεν είναι να επαναλαμβάνω το τραύμα μου μέχρι που να μουδιάσει και να μην πονάει πια, γιατί τότε θα χάσω καθε ικανότητα για επαφή. Πραγματικός σκοπός είναι να ωριαμάσω αυτό που υπάρχει μέσα μου. Να γίνω εγώ η καλή του μάνα και μαζί να ξεπεράσουμε την εξαρτητικότητα της βρεφικής ηλικίας, την ταραχώδη και ανορίωτη εφηβεία, μέχρι που να καταλήξουμε σε μια υπεύθυνη ενηλικίωση. Εκεί μόνο μπορούμε να συναντήσουμε τον άλλο χωρίς πια να μπουσουλάμε. Κι εκεί μόνο μπορούμε να σχετιστούμε. Η πραγματική σχέση ξεκινάει μόνο όταν γίνει συνειδητό αυτό που αισθάνομαι, και ποτέ πριν.

Και για να μπορέσει να γίνει συνειδητό χρειάζεται πρώτα από τον άλλο να έχω γνωρίσει εμένα. Να με έχω κατανοήσει, να μου έχω φερθεί καλά. Με φροντίδα ώστε να έχω καταφέρει να με εκτιμήσω. Εκεί συμπυκνώνεται η ποιότητα της ζωής. Στην αυτοεκτίμηση.

bikingcouple

Την αισθάνεται εκείνος που εκτιμάει τον εαυτό του. Μόνο αυτός μπορεί να αγαπήσει κάποιον. Η αγάπη με την εκτίμηση πηγαίνουν πλάι-πλάι. Με γνωρίζω, με ακούω, με κατανοώ, με αγκαλιάζω, με συγχωρώ και με αποδέχομαι, και έπειτα γνωρίζω κι εσένα. Σε ακούω, σε κατανοώ, σε αγκαλιάζω και σε αποδέχομαι, αφού η αφετηρία είμαι εγώ.

Κι αν αισθάνομαι πως κάτι από αυτά που κουβαλώ, κάτι από τη βαλίτσα με την προίκα, με δυσφορεί και θέλω να αποχωριστώ, το αγκαλιάζω κι αυτό. Μόνο μέσα από αυτό μπορώ να προχωρήσω. Μόνο αν το αποδεχτώ, αν καταλάβω ότι είναι μέρος της εμπειρίας μου για τη ζωή, θα καταφέρω να δω και τι μπορώ να το κάνω. Το παράδοξο είναι ότι μόνο όταν αποδέχομαι τον εαυτό μου, μπορώ να τον αλλάζω.

Εάν τον αποδέχομαι, σημαίνει πως τον αγκαλιάζω για αυτό που είναι. Και όσο τον αγκαλιάζω, τόσο μαθαίνω να τον εκτιμώ. Κι όσο τον εκτιμώ, τόσο πιστεύω στην αξία του. Κι όσο κάποιος έχει αξία, τόσο πιο εύκολα μπορεί να αντιπαρέλθει τη δυσκολία και να αλλάξει.

Κι αν το πιστεύω για εμένα, το πιστεύω και για εσένα. Πιστεύω ότι αξίζεις, ότι είσαι ικανός, σε εκτιμώ για αυτό που είσαι, όχι για αυτό που θα έπρεπε να είσαι. Όχι, αυτό δεν το έχω ανάγκη. Κάποιος που εκτιμάει τον εαυτό του, εκτιμάει το ότι είναι υπεύθυνος για τις ανάγκες του ο ίδιος. Για αυτό και όσοι δεν το έχουν καταφέρει ζητούν από τον άλλον να τους κάνει ευτυχισμένους αντί να το ζητούν από τον εαυτό τους.

Κι η αποδοχή χρειάζεται να έρχεται με όλα της τα κομμάτια και όλες μου τι εμπειρίες, αφού αυτές είναι τα μέλη της ψυχής μου. Εάν κάνω εξαιρέσεις, θα έχω επαναλάβει απλώς την παιδική μου κασέτα. Θα έχω γίνει αποδεκτός με όρους και έτσι θα αποδέχομαι και τους άλλους. Εάν τα καταφέρνω κάπου, θα είμαι καλός. Εάν όχι, θα θυμώνω μαζί μου και θα με τιμωρώ. Μα, εκεί πόσο αλήθεια με εκτιμώ; Πόσο να εκτιμάει κανείς τον εαυτό του που, όταν αποτυγχάνει, τον τιμωρεί; Που του ζητάει να στριμωχτεί για να χωρέσει μέσα στον άλλο κι, αν δεν τα καταφέρει, τότε να ακρωτηριάσει σιγά-σιγά κάθε τι δικό του μέχρι να το πετύχει.

Και, φυσικά, το ίδιο θα ισχύει και για εσένα. Εάν με φροντίζεις, θα είσαι καλός. Εάν με ικανοποιείς, επίσης. Και εάν όχι, τότε θα με απογοητεύεις ακριβώς όπως απογοήτευα κι εγώ κάποιους που με εκτίμησαν μόνο όταν τους έμοιασα. Όμως, εκεί καμία αποδοχή δεν υπάρχει. Όταν αποδέχομαι μόνο ένα κομμάτι μου, και όχι όλα, μαθαίνω και ότι αποδοχή σημαίνει επικράτηση, ενώ αποδοχή είναι η σύνθεση. Η σύνθεση όλων όσων με αποτελούν.

Γιατί εάν έχω περάσει όλη μου τη ζωή με το να δημιουργώ ματαιωτικούς δεσμούς και αναρωτιέμαι το γιατί, η απάντηση είναι σε μία μόνο φράση. Γιατί δεν εκτιμώ τον εαυτό μου. Ήταν το χάδι σου τραχύ μάνα; Έμαθα ότι όσο με κρίνεις, τόσο νοιάζεσαι για μένα; Αυτή την αγάπη θα αναζητήσω. Με σήκωνες με προσοχή σαν να ήμουν ό,τι πολυτιμότερο υπήρχε; Αυτό θα πιστέψω κι εγώ για μένα και θα αναζητήσω κάποιον που αναγνωρίζει την αξία μου.

Κι αν δεν το έκανε εκείνη, δεν είναι ποτέ αργά να το κάνω εγώ για εμένα. Συνειδητά να γίνω ο ιδανικός γονιός του εαυτού μου και να συμπληρώσω αυτό που μου λείπει. Εγώ, όμως. Όχι εσύ. Η αυτοεκτίμηση είναι διαδρομή από μέσα προς τα έξω. Ποτέ από έξω προς τα μέσα. Η αυτοεκτίμηση είναι η αναγνώριση ότι είμαστε πολύτιμοι και ότι αξίζουμε. Αυτή η συνειδητοποίηση είναι που μας κάνει να αντέχουμε την ευτυχία.

Και αυτή η συνειδητοποίηση ξεκινά με το να μας ακούσουμε. Κι όσο περισσότερο μας ακούμε χωρίς να μας κρίνουμε, τόσο λιγότερο θα αισθανόμαστε λάθος και θα προσπαθούμε να μας διορθώσουμε• τόσο περισσότερο θα μας εκτιμάμε. Η πραγματική αγάπη ενέχει την εκτίμηση. Αυτή είναι η μοναδική αγάπη που έχει αφετηρία τη ζεστασιά που νιώθω μέσα μου. Χωρίς αυτή, απλά, δεν είναι αγάπη. Χωρίς αυτή, απλά, δεν μπορώ να αγαπώ γιατί δεν εκτιμώ τον άνθρωπο που το κάνει. Εμένα.

Facebook Twitter Google+ LinkedIn