Του νιωσίματος η διαχείριση

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΙΑΚΩΒΟΣ ΣΙΑΝΟΥΔΗΣ
Bsc Ψυχολογίας, Συνθετικός Ψυχοθεραπευτής-Συγγραφέας|

Μεγαλώνουμε περισσότερο με το να μαθαίνουμε να κάνουμε, παρά με το να είμαστε. Με το να διαχειριζόμαστε αντί να βιώνουμε.

paris-musee-dorsay-clock-aaron-stokes

Η διαχείριση του συναισθήματος είναι μια μορφή οικονομίας σχέσης. Εμποδίζει την βαθιά εμπλοκή με τον εαυτό χάριν μίας επιφανειακής τακτοποίησης αυτού που νιώθω. Το αποτέλεσμα είναι, αυτό που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια, και είναι υπεύθυνο για το ποιος είμαι, να παραμένει αδούλευτο. Σαν να προσπαθώ να στερεώσω πίνακες στον τοίχο ενώ ζω σε σεισμογενή περιοχή.

Τα συναισθήματα δεν είναι διαχειρίσιμα. Δεν μπορώ να διαχειριστώ τα συναισθήματά μου, μόνο τα βιώσω. Συνήθως, όταν προσπαθούμε να τα διαχειριστούμε, καταλήγουμε να τα αρνούμαστε, να τα απωθούμε από την πραγματικότητα ή να τα εκλογικεύουμε, και να τα συναντούμε παρακάτω διογκωμένα. Για αυτό και χρειάζεται να μάθουμε να βιώνουμε συχνότερα, ώστε να μην συσσωρεύεται και καταλήγουμε να το φοβόμαστε.

Φυσικά, αυτά τα μαθαίνουμε στην παιδική μας ηλικία. Στις πρώτες μας σχέσεις. Εκεί μαθαίνουμε πώς κυκλοφορεί η αγάπη, ο θυμός και η θλίψη. Το μαθαίνουμε και εγκολπώνονται οι αναπαραστάσεις τους στα εσωτερικά μας ευρετήρια.

Κι αφού εσωτερικεύουμε αυτές τις πρώτες αναπαραστάσεις, ξεκινούμε να τις αναπαράγουμε. Αν έμαθα ότι η αγάπη είναι υποτίμηση, έλεγχος ή καταπίεση, θα συνδεθώ με κάποιον που θα μου το επιβεβαιώνει ή θα τον ωθώ ασυνείδητα να το κάνει. Κι ακόμα κι όταν δεν το καταφέρνει, και μπορεί να με αγαπά με κάποιον άλλο τρόπο, θα έχω τα μάτια κλειστά αφού θα είναι σαν να προσφέρεται στέρεη τροφή σε ένα βρέφος που ακόμα θηλάζει.

Στα ζευγάρια είναι συνήθης πρακτική. Αν δεν με αγαπάς ακριβώς όπως έχω μάθει, τότε δεν με αγαπάς καθόλου καθώς δεν μπορώ να το δω. Θυμώνω μαζί σου γιατί, αν αντιληφθώ ότι υπάρχει αγάπη έξω από τον τρόπο που έμαθα, τότε θα θυμώσω μαζί μου που δεν την επέτρεπα όλα αυτά τα χρόνια. Στην θεραπεία κατανοούμε ότι χρειάζεται να μάθουμε να είμαστε, όχι μόνο να κάνουμε. Να βιώνουμε, όχι να μιμούμαστε. Μαθαίνουμε γιατί μπορεί να αισθανόμαστε, κατά βάθος, μόνοι και γιατί απαντάμε σε αυτή την μοναξιά με θυμό.

Ο θυμός εξυπηρετεί την μοναξιά. Πολλά ζευγάρια, πριν χρειαστεί να αποχωριστούν ο ένας τον άλλον, οδηγούνται στο να συγκρουστούν χωρίς να το καταλάβουν. Είναι συχνό φαινόμενο στις σχέσεις που ο ένας από τους δύο χρειάζεται να φύγει μακριά για σπουδές ή να λείψει με τη δουλειά του για κάποιο διάστημα ή ακόμα και να βγει για διασκέδαση με αγαπημένα πρόσωπα δίχως τον συμβίο του. Αν σου θυμώσω, μου λείπεις λιγότερο. Ο θυμός ξεγελάει την μοναξιά. Ξεκουράζει κατά κάποιον τρόπο το αβάσταχτό της. Τα ζευγάρια που συγκρούονται πολύ συχνά μεταξύ τους, αποτελούνται από ανθρώπους που κατά βάθος αισθάνονται τρομερά μόνοι τους.

Αν έμαθα ότι η αγάπη είναι αυστηρότητα, τότε θα είμαι αυστηρός όχι μόνο με σένα, αλλά και με μένα. Το βλέπουμε συχνά αυτό στους ανθρώπους με την μπέρτα της τελειότητας. Είναι τόσο αυστηροί που αναγκάζουν τον εαυτό τους να χωρέσει μέσα στον κορσέ του ιδανικού και οτιδήποτε λιγότερο είναι αναπόδεκτο. Οποιαδήποτε ανθρώπινη αδυναμία είναι λάθος.

Αν μεγάλωσα με αυστηρότητα, στη συντροφική μου ζωή θα προσπαθώ να διορθώνω κάθε ατέλειά σου αφού θα την θεωρώ δική μου ευθύνη. Και χάρη αυτής της αυστηρότητας, θα παραμένω σε καταστάσεις που με ξοδεύουν συναισθηματικά αφού δυσκολεύομαι να δεχτώ οτι μπορεί να έκανα μία επιλογή που δεν είναι τέλεια. Από αυστηρότητα θα επιστρέφω ξανά και ξανά μέχρις ότου διορθώσω τον άλλον ή εξαντληθώ εγώ.

Ούτε ο θυμός, ούτε η θλίψη παρακάμπτονται, όμως. Δεν μπορώ να ξεγελάσω το πένθος. Μόνο να το βιώσω. Δεν μπορώ να προσπεράσω αυτό που νιώθω, μόνο να το διαπεράσω. Στην θεραπεία, σε κάθε τι που είμαι και δεν μου ταιριάζει πια, σε κάθε τι που θέλω να αφήσω, χρειάζεται να πενθήσω. Εκεί είναι που χρειάζεται να βοηθήσει κάποιος το θεραπευτή να τους βοηθήσει.

Πολλές φορές, όταν προσκαλώ τους γενναίους ανθρώπους που με επισκέπτονται να κοιτάξουν μέσα τους αντί για έξω, έρχομαι αντιμέτωπος με τον φόβο τους να το κάνουν. Αρνούνται να επιτρέψουν στον εαυτό τους να βιώσει. “Θέλω να κοιτάω μπροστά” ακούω συχνά. Η ανάγκη κάποιου να κοιτάζει μόνο μπροστά, ωστόσο, πηγάζει από τον φόβο του να κοιτάξει κατάματα το παρελθόν του. Όσο, όμως, δεν κοιτάζω το παρελθόν μου, τόσο το κάνω ένα τεράστιο λιμάνι και με δένω σε αυτό. Αν αντέξω να το κοιτάξω, αν το εποικοδομήσω, τότε από λιμάνι το κάνω φάρο και αυτός ο φάρος με βοηθά να αποφεύγω τις κακοτοπιές.

Το ακούω πολλές φορές. Αγαπώ κάποιον, αλλά φοβάμαι να ξανασμίξω μαζί του. Φοβάμαι να γυρίσω πίσω, ακούω συχνά. Πίσω γυρίζεις, όμως, όχι όταν γυρίζεις στον ίδιο άνθρωπο, αλλά όταν γυρίζεις και είσαι εσύ ο ίδιος άνθρωπος. Αν έχεις προχωρήσει μέσα σου, τότε δεν υπάρχει φόβος.

Αν έμαθα ότι η αγάπη είναι εγκατάλειψη, μετά από ένα διάστημα, θα αισθάνομαι ότι ο άλλος με κουράζει. Αν στις πρώτες σχέσεις της ζωής μου έδωσα, αλλά αυτό το δόσιμο δεν έγινε δεκτό, τότε έχω αναγκαστεί να συγκρατούμαι όλη μου τη ζωή κι ας μην το καταλαβαίνω – εκεί συνήθως έρχεται το βαριέμαι. Θα συμμετέχω σε απρόσφορους δεσμούς μόνο για να συναντώ τον εαυτό μου να πλήττει.

Εκείνος που πλήττει, όμως, είναι γιατί στερεί από τον εαυτό του τη χαρά να ξοδέψει το χρόνο του για κάποιον άλλο – κάτι το οποίο πρωτοκατατροπώθηκε στην παιδική του ηλικία. Το να προσφέρεις χρόνο, το πιο πολύτιμο αγαθό δηλαδή, συμβολίζει ένα δόσιμο που ξεπερνά τον εγωκεντρικό χαρακτήρα της ζωής. Εκείνος που ποτέ δεν έχει χρόνο, δεν μπορεί να αγαπήσει και αναγκαστικά κρύβεται πίσω από τις υποχρεώσεις του. Το βλέπουμε συχνά γύρω μας στις σχέσεις. Το “δεν έχω χρόνο”.

Στη θεραπεία μαθαίνω πρωτίστως να βιώνω, όχι να διαχειρίζομαι. Μαθαίνω να είμαι, όχι μόνο να κάνω. Μαθαίνω να με καταλαβαίνω. Να μεταφράζω τις επιλογές μου. Γνωρίζουμε τις απαντήσεις μέσα μας. Απλώς δεν ξέρουμε ότι τις γνωρίζουμε. Στη θεραπεία μαθαίνουμε να αφουγκραζόμαστε.

Πιο πολύ απ’ όλα, όμως, μαθαίνω να συζητώ με τον εαυτό μου. Μαθαίνω να μιλάω για τα μεγάλα που υπάρχουν μέσα μου. Γιατί όπως με τον εαυτό, έτσι και με όλους τους άλλους, αν κάτι μεγάλο και δύσκολο δεν συζητιέται μέσα σε μια σχέση, τότε ούτε τα μικρά δεν θα ειπώνονται ποτέ.

Facebook Twitter Google+ LinkedIn