Το χάδι

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΙΑΚΩΒΟΣ ΣΙΑΝΟΥΔΗΣ
Bsc Ψυχολογίας, Συνθετικός Ψυχοθεραπευτής-Συγγραφέας|

Από τις πρώτες στιγμές που γεννιόμαστε, εκείνο που χαράζει τον εαυτό μας από τον κόσμο είναι η σχέση με τη φιγούρα της μάνας. 

Καθότι δεν έχει ακόμα δικό του εαυτό, το βρέφος θεωρεί ότι εαυτός του είναι η μαμά του. Και, μιας που την μαμά του τη βιώνει μέσα στον χώρο που υπάρχει, στο δωμάτιό του, αισθάνεται ότι όλο το δωμάτιο είναι μαμά. Το κρεβάτι είναι μαμά, η καρέκλα είναι μαμά, η κουβέρτα που με σκεπάζει είναι μαμά. Δεν έχει ακόμα δημιουργήσει τα όρια μεταξύ του εαυτού του και του κόσμου. 

16d7ca8edcc5e7bae6e4e4fa91840839_orig

Για να συμβεί ο διαχωρισμός από τη μαμά, σημαντικό είναι ένα πράγμα. Το χάδι. Μόνο με αυτό συμβαίνει. Με αυτό σχηματίζεται η ταυτότητα του βρέφους, το Εγώ του. Με αυτό ξεχωρίζει από εκείνη και το περιβάλλον του. Με αυτό θωρακίζεται από το να καταρρέει εάν καταρρεύσει κάτι στη ζωή του.

Το σημαντικό αυτό χάδι είναι που του διδάσκει ότι ως νέος άνθρωπος έχει αρχή, μέση και τέλος. Ότι από την κορφή ως τα νύχια του, ό,τι υπάρχει είναι εκείνο. Μέχρι, λοιπόν, να ολοκληρωθεί η διαδικασία, το βρέφος δεν έχει διαχωριστεί πλήρως από τη μητέρα και κάθε φορά που την αποχωρίζεται, ξεριζώνεται ο ψυχισμός του. Για αυτό όταν η μαμά το αφήνει, το βρέφος αισθάνεται ότι θα το εγκαταλείψει, και κλαίει για να τη ζητήσει πίσω κι ας μην πεινάει ή ας μην έχει λερωθεί. Δεν την χρειάζεται για μια σωματική του ανάγκη, αλλά τη χρειάζεται για την ψυχική του ακεραιότητα.

Σ’ αυτό το κλάμα, η μάνα είναι σημαντικό να ανταποκρίνεται. Να έρχεται. Να το κρατάει. Να το κάνει να αισθάνεται μοναδικό και ότι θα είναι εκεί ώστε να μπορέσει να την εσωτερικεύσει με το χρόνο. Να είναι εκεί, όμως, αποκλειστικά. Χωρίς να αποσπάται από άλλα. Να είναι αποκλειστικά μαμά τις στιγμές που είναι πλάι του. Να το σηκώνει τρυφερά, να το κοιτάει όταν το θηλάζει, να δημιουργεί δεσμό ουσίας. Εάν αυτό συμβεί αρκετά, τότε το βρέφος μπορεί να εγκαταλείψει τη δυαδικότητά τους όταν έρθει η ώρα, γιατί θα έχει πάρει αυτό που χρειάζεται για να σταθεί μόνο του.

Σε αντίθετη περίπτωση, το άγχος του αποχωρισμού του από εκείνη θα παραμείνει και θα εκβάλλει επάνω σε κάθε μετέπειτα σύντροφο της ζωής του. Θα γίνει άγχος εγκατάλειψης από εκείνον. Για αυτό οι εξαρτητικοί σύντροφοι, εκείνοι που δεν έχουν διαχωριστεί κατάλληλα από τις μαμάδες τους, και δεν έχουν μάθει να υπάρχουν μόνοι, δεν αντέχουν να υπάρχουν σε αυτόνομες σχέσεις ή δυσφορούν σαν περνούν χρόνο μακριά από τους συντρόφους τους. Κάθε τι που ο σύντροφός τους κάνει έξω από τη δυαδικότητά τους, θα είναι απειλητικό και θα φέρνει θυμό ή σύγκρουση.

Το βλέπουμε πολύ συχνά, πλέον, στις σχέσεις. Να μην επιτρέπεται να υπάρχει ζωή έξω από τη δυαδικότητα του ζεύγους. Να είναι απαράδεκτο να δίνει χαρά κάτι πέρα από εμένα και εσένα – ή, ακόμα, να είναι ανυπόφορο να υπάρχω χωρίς να σχετίζομαι. Λόγω έλλειψης εκείνου του χαδιού, δεν μπορώ να με ξεχωρίσω από τον άλλο. Δεν μπορώ να υπάρξω χωρίς εκείνον, οπότε χρειάζεται να τον έχω συνέχεια πλάι μου. Χρειάζεται να επιβεβαιώνω συνέχεια την παρουσία και την αγάπη του για να αισθάνομαι ακέραιος. Χρειάζομαι να απαντάει πάντα στο κάλεσμά μου, αλλιώς δεν μ’ αγαπάει. Με κοροϊδεύει, με εκμεταλλεύεται. 

Και πάνω στην απουσία του, μαζί με τον φόβο, ξυπνάει όλος εκείνος ο θυμός για τη μητέρα που δεν μας φρόντισε και θα του επιτεθούμε το ίδιο ηχηρά με το όσο κλαίγαμε στη βρεφική μας ηλικία. Φυσικά, θα καταπιαστούμε με το πόσο μας αδικεί η αδιαφορία του, πόσο άδικο είναι που μας παραμελεί και δεν είναι εκεί συνεχώς να μας φροντίζει, όμως το να καταπιάνομαι με τη δικαιοσύνη σε μία σχέση, κάτι λέει για τη δική μου αυτοεκτίμηση. 

Αισθάνομαι άξιος, αισθάνομαι αρκετός εάν δεν με φροντίζει ο άλλος; Με εκτιμάω ανεξάρτητα από το αν με εκτιμάει εκείνος; Αλήθεια, με εκτιμάω όταν εξαρτώμαι από εκείνον; Πόσο να με εκτιμάω, όταν δε με φροντίζω εγώ, όταν δεν με προσέχω; Πόσο με εκτιμάω ώστε να με διαθέτω εκεί που υπάρχει στέρηση; Που είναι το χάδι εκεί;

Δεν υπάρχει, μα παραμένω γιατί επαναλαμβάνω την παιδική μου κασέτα. Μέσα στη δυσφορία, μπορεί να εύχομαι να αλλάξει ο άλλος, να γίνει πιο φροντιστικός, ή να συναντήσω κάποιον που θα είναι τρυφερός και εμπεριεκτικός απέναντί μου, μα χρειάζεται να αναρωτηθώ αν αυτό θα το αντέξω. Αν θα αντέχω να είμαι με κάποιον που δεν θα γνωρίζω πώς να υπάρχω δίπλα του. Αν θα αντέχω να αναλάβω την ευθύνη του εαυτού μου για να αισθάνομαι ελεύθερος από ανυπόφορες συγκρούσεις μέσα μου. Την ελευθερία, χρειάζεται να την πίνει κανείς με ευθύνη και χωρίς να έχω γνωρίσει εμένα, δεν θα γνωρίσω εκείνον τον άλλο. 

Τι ρούχο αυτό το χάδι. Τι ύφασμα για το σώμα μας. Το πολυτιμότερο υφαντό. Δίχως αυτό η ψυχή κρυώνει. Κι αν δεν το πήραμε, μεγαλώνοντας χρειάζεται να δοθεί από εμάς τους ίδιους. Μόνο που από χάδι, να γίνεται κανάκεμα, φροντίδα. Κατανόηση, συγχωρητικότητα. Να με ακούσω. Χάδι είναι κι αυτό. Να με μάθω, να καταλάβω το Γιατί πίσω εμένα. Κι αυτό χάδι είναι. Να με εκτιμήσω τόσο ώστε να με περιποιηθώ ο ίδιος. Να με ξεχωρίσω από εσένα, να με οριοθετήσω στο χώρο. Να με αποδεχτώ. Αυτό κι αν είναι χάδι. Το πιο τρυφερό. 

Κάθε φορά που με αγκαλιάζω με τα δικά μου χέρια, με συγκροτώ. Με κάνω ακέραιο. Συνθέτω την ψυχή μου. Εκεί είναι η αποδοχή και μόνο. Στο να με συνθέτω χρησιμοποιώντας δικά μου κομμάτια και στο να τα συναρμολογώ όπως μου είναι εμένα κατάλληλα. Στο να τα φέρνω κοντά ένα-ένα κάθε φορά που αναλαμβάνω την φροντίδα μου. Χτίζω σχέση με τον εαυτό μου έτσι. Μου δίνω το χάδι.

Κι αν θεωρώ ότι μπορώ να συνεχίσω να αγνοώ το χάδι στον εαυτό μου, τότε ας θυμάμαι το εξής. Όσο αφήνω πίσω τα σημαντικά, μπροστά θα έχω μόνο ασήμαντα.

Facebook Twitter Google+ LinkedIn