Πώς επηρεάζει η σειρά γέννησης την προσωπικότητα των παιδιών;

b9497d189e8f651ee89fcf0a2d99e12f

Η σειρά γέννησης των παιδιών μέσα σε μία οικογένεια μπορεί να παίζει μεγαλύτερο ρόλο στην εξέλιξη της προσωπικότητάς τους από όσο φανταζόμαστε σύμφωνα με έναν από τους μεγαλύτερους ψυχαναλυτές του προηγούμενου αιώνα μας. Αλλά αντί να αναλύσουμε τη θεωρία του Άλφρεντ Άντλερ, τι λέτε να προσπαθήσουμε να την καταλάβουμε μέσα από μία ιστορία;

Κάποτε, σε ένα μακρινό βασίλειο, ζούσε ένας βασιλιάς και μία βασίλισσα. Αγαπούσαν τόσο τα παιδιά που όταν απέκτησαν το πρώτο τους το λάτρεψαν! Η γέννησή του ήταν ένα θαύμα και όλοι οι υπήκοοι από τις γύρω επαρχίες κατέφτασαν και περίμεναν να δουν το νέο πρίγκιπα να κάνει την πρώτη του εμφάνιση. Όταν ο βασιλιάς βγήκε στο μπαλκόνι κρατώντας τον τα δάκρυα χαράς του και οι επευφημίες του πλήθους σύστηναν την τέλεια εικόνα! Το ζεύγος, δεν μπορούσε να είναι πιο ευτυχισμένο και τα επόμενα χρόνια κύλησαν με τον νεαρό πρίγκιπα να έχει όλη τους την αγάπη. Ο μικρός, ήταν το κέντρο της προσοχής και οι γονείς του έσκυβαν πάνω από κάθε ανάγκη του. Όσο μεγάλωνε, μεγάλωνε και ο θαυμασμός όλων αφού προτιμούσε να μιλάει για τα φλέγοντα θέματα του βασιλείου και να συζητά με τους ενήλικες της αυλής παρά να ασχολείται με παιδικά πράγματα της ηλικίας του!

Τα χρόνια κύλησαν γρήγορα και μία μέρα η χαρά ξαναπλημμύρισε το ζεύγος όταν η βασίλισσα ανακοίνωσε ότι είναι έγκυος για δεύτερη φορά. Ο νεαρός πρίγκιπας, αν και δεν μπορούσε να αντιληφθεί πλήρως τι συνέβαινε, βίωνε αυτό το κλίμα ευτυχίας που πλανώταν αλλά ταυτόχρονα καταλάβαινε ότι δεν επικεντρωνόταν σε αυτόν και ένα αίσθημα ανησυχίας ξεκίνησε να τον τυλίγει. Μετά από 9 μήνες, γεννήθηκε το δεύτερο παιδί και το βασιλικό ζεύγος βρισκόταν – κάθε νύχτα – πάνω από το κρεββάτι του. Τα χρόνια περνούσαν και μαζί με το νεαρότερο μωρό μεγάλωνε και η ανησυχία του πρίγκιπα. Έβλεπε την προσοχή – που κάποτε ήταν αμέριστα δοσμένη σε εκείνον – να ελαττώνεται ενώ, ταυτόχρονα, έπρεπε να μάθει κάτι που δεν είχε χρειαστεί ποτέ πριν… Να μοιράζεται τα παιχνίδια του! Μη έχοντας αναπτύξει αυτή την ικανότητα πλήρως, ο πρωτότοκος πρίγκιπας συχνά τσακωνόταν με τον νεότερο αδερφό του και έβλεπε ότι από εκεί που οι γονείς του πάντα τον υπερασπίζονταν τώρα τον επέπλητταν και τον δασκάλευαν για το πώς έπρεπε να φέρεται.

Ο νεαρότερος πρίγκιπας τώρα, ανταγωνιζόταν συνεχώς τον μεγαλύτερο αδερφό του και προσπαθούσε να τον ξεπεράσει σε όλα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που τα δύο αδέρφια μάλωναν για το ποιος θα ξεκινήσει να παίζει πρώτος, ποιος θα έχει την πρώτη αγκαλιά από τους γονείς και ποιος θα ακούσει το αγαπημένο του παραμύθι πριν από τον άλλο.

Οι γονείς, έδιναν σημασία αλλά πίστευαν ότι ο χρόνος θα κάνει τα πράγματα, μόνο, καλύτερα γεγονός που τους βοηθούσε να μην ανησυχούν ιδιαίτερα. Λίγο καιρό μετά, η βασίλισσα ανακοίνωσε ότι ήταν έγκυος για τρίτη φορά και όλη η αναστάτωση από τις αψιμαχίες των παιδιών πέρασε στο παρασκήνιο! Μετά τη γέννηση, ακόμα και οι δύο πρίγκιπες φάνηκαν να ηρεμούν αφού ο μεγαλύτερος ένιωσε ότι πρέπει να αναλάβει τη θέση που του έδιναν τα παραπάνω χρόνια και να είναι ο σοφός που θα καθοδηγήσει την νεογεννηθείσα πριγκίπισσα στον κόσμο. Ο μικρότερος, δεν ήταν σίγουρος για το πώς έπρεπε να φερθεί και φάνηκε να ταλαντεύεται στη συμπεριφορά του πότε παριστάνοντας τον μεγαλύτερο και συμβουλεύοντας το νέο μέλος και πότε δημιουργώντας φασαρία προσπαθώντας να τραβήξει την προσοχή των γονιών του! Η νεαρή πριγκίπισσα μεγάλωσε μέσα στην πολυτέλεια και έγινε ένα πολύ αβρό παιδί αλλά όντας υπερπροστατευμένη και θωρακισμένη από αρνητικά συναισθήματα ποτέ δεν κατάφερε να αναπτύξει την ικανότητα να καταλαβαίνει πως, πραγματικά, νιώθει ο άλλος.

Τα χρόνια πέρασαν και αφού και οι τρεις διάδοχοι μεγάλωσαν, το βασιλικό ζεύγος ένιωσε την ανάγκη για ένα ακόμα παιδί. Όμως η βασίλισσα ήταν, πια, μεγάλη σε ηλικία και ήταν αδύνατο να συλλάβει. Μετά από πολύ σκέψη, κατέληξαν στην απόφασή τους και έστειλαν τους αυλικούς να φωνάξουν τους τρεις διαδόχους στην αίθουσα του θρόνου όπου τους είπαν:

“Αγαπημένα μας παιδιά, αποφασίσαμε να δώσουμε χαρά σε ένα από τα ορφανά του βασιλείου μας και να υιοθετήσουμε ένα!”

Έτσι και έκαναν… Υιοθέτησαν ένα ορφανό το οποίο αγάπησαν τόσο που ένιωσαν άσχημα που δεν γνώρισε ποτέ τους πραγματικούς του γονείς. Έτσι, το έλουσαν με δώρα, με προσοχή και ποτέ μα ποτέ δεν του χάλασαν χατίρι. Πως θα μπορούσαν εξάλλου; Αφού – στο μυαλό τους – θεώρησαν πόσο άσχημα θα νιώθει που γνωρίζει ότι είναι το μόνο υιοθετημένο παιδί στην οικογένεια! Του έδωσαν τα πάντα και ακόμα περισσότερα και το παιδί μεγάλωσε μαθαίνοντας ότι μπορεί να έχει ό,τι θέλει απλά απαιτώντας το! Μη έχοντας μάθει ότι υπάρχουν όρια, συχνά, βίωνε μέσα του ένα κενό, μία ταραχή που δεν ήξερε να εξηγήσει. Αυτή, η εσωτερική ταραχή, εκδηλωνόταν με θυμό τον οποίο πρόβαλλε στους μόνους που είχε μάθει ότι μπορεί… Στο βασιλικό ζεύγος! Σιγά σιγά, άρχισε να αποστρέφεται το βασιλιά και τη βασίλισσα και έπλασε στο μυαλό του την ιστορία ότι το άρπαξαν από τους βιολογικούς του γονείς, οι οποίοι θα έπρεπε να ήταν οι τέλειοι και ιδανικοί γονείς για εκείνο.

 Εντωμεταξύ, ο πρωτότοκος γιος, μη μπορώντας να αντέξει το βάρος του να γαλουχήσει όλα τα αδέρφια του αλλά και τον παραγκωνισμό από τους γονείς του – που κάποτε ήταν το κέντρο της προσοχής για αυτούς – έπεσε σε μελαγχολία και συχνά ένιωθε άγχος, φόβο, απογοήτευση και ζήλια! Τέλος, ο δευτερότοκος πρίγκιπας, έγινε ο καλύτερος τοξοβόλος στο βασίλειο αφού έτσι κέρδιζε την ικανοποίηση των γονιών του όμως – καιρό με τον καιρό – αποτραβιόταν από όλους τους ενώ στο πρόσωπο των φίλων του έβλεπε την οικογένεια που ήθελε, πάντα, να έχει.

Αυτό που επιχειρήθηκε  να ειπωθεί μέσα από την ιστορία είναι η ότι η αγάπη των γονιών χρειάζεται προσοχή στο πως δίνεται αλλά και πως παίρνεται. Η παιδική περίοδος είναι θεμελιώδης στην ανάπτυξη κάποιου και οι αντιθέσεις στις οποίες υποβάλλεται, αυτός, μπορούν να έχουν μεγαλύτερη σημασία από ένα: “να μάθει να είναι καλός, αφού όλα του τα ‘δώσαμε!” H γονεϊκή αγάπη – και ό,τι αυτή συνεπάγει – δεν είναι ένας αγώνας που τερματίζει όταν σημειωθεί συναισθηματικό ρεκόρ αλλά ένας μαραθώνιος που συνεχίζεται μέχρι τα παιδιά να ωριμάσουν στο χαρακτήρα και την προσωπικότητά τους. Το σίγουρο είναι ότι δεν γεννιόμαστε με έτοιμο χαρακτήρα και η φράση “κοίτα τι καλό παιδί που είναι ο αδερφός σου” θα είχε μεγαλύτερο αποτέλεσμα αν απευθυνόταν από το παιδί στους γονείς και όχι το αντίστροφο.

Ιάκωβος Σιανούδης

Ψυχολόγος Bsc, ψυχοθεραπευτής

iakovos.sianoudis@gmail.com

 Βιβλιογραφία:

Adler, A. (2011). The Education of Children, England: Gutenberg Publishers

Adler, A. (2014). Guiding the Child, New York: Routledge

Adler, A. & Brett, C. (2009). Understanding Life, Oxford: Oneworld Publications

Adler, A. & Stein, H., T. (2008). Birth Order: An Adlerian View, Washington: Alfred Adler Institute of Northwestern Washington

Ansbacher, H., L. & Ansbacher, R., R. (1964). The Individual Psychology of Alfred Adler, New York: Harper Perennial

Stein, H., T. (2011). Birth Order: Sense and Nonsense, Washington: Alfred Adler Institute of Northwestern Washington

Facebook Twitter Google+ LinkedIn